Klantreis wordt familiereis

Praten over je eigen geld. Dat is nooit een makkelijk onderwerp. Helemaal niet wanneer er vier mensen over meepraten. Ouders, begeleiders, mentoren en de cliënt zelf — iedereen vindt wat. En dan is er ook nog een bewindvoerder. Dan is het belangrijk dat iedereen weet wie welke rol heeft. Daarom maak je van een klantreis een reis voor de hele familie.

Mensen die geld moeilijk vinden

Mijn Geld en Zo helpt mensen die geld moeilijk vinden. De stichting biedt beschermingsbewind aan mensen met een verstandelijke beperking. Dat is een brede doelgroep. Van mensen die op zichzelf wonen en een reguliere baan hebben, tot mensen die hulp nodig hebben met wassen, aankleden en eten. Ze hebben allemaal op een andere manier ondersteuning nodig als het gaat om geld.

Niet los leverbaar

Wat ze met elkaar gemeen hebben is dat ze allemaal onderdeel van een systeem zijn. Ze hebben ouders, familie of belangenbehartigers en soms hebben ze een mentor. De meeste klanten zijn ook cliënt van een zorginstelling en hebben een persoonlijk begeleider. Ze zijn dus niet los leverbaar. Het hele systeem speelt een actieve rol in hun leven. En geld speelt daarin een bijzondere rol.


Illustratie uit het beeldverhaal van Samir: twee mannen zitten samen op de bank. De een laat iets zien op een tablet, de ander luistert met een kop koffie in zijn hand.
Samir vertelt aan zijn begeleider over de vakantie die hij wil maken.

Baat bij een goede rolverdeling

Beschermingsbewind is een bijzondere vorm van bewindvoering. Het is financiële dienstverlening die aan strenge regels gebonden is en onder gerechtelijke controle staat. Tegelijkertijd is geld een belangrijke factor die bepaalt hoe zelfstandig je kunt zijn en welke probeerruimte je kunt verkennen. Iedereen in het systeem heeft een andere kijk en een andere rol. Omdat de bewindvoerder de geldstromen beheert, is dat vaak de plek waar het gesprek gevoerd wordt.

Een verhaal voor iedereen

Toen Mijn Geld en Zo in 2021 bezig was met een rebranding, kwamen we er tijdens het verkennen van de klantreis achter dat er niet één klantreis was maar drie. Want bewindvoering betekent iets anders voor mensen met een ernstig meervoudige beperking, mensen die op een woongroep wonen en mensen met een licht verstandelijke beperking. En voor iedere groep is de rolverdeling tussen de verschillende partijen weer anders. We kozen ervoor om per groep één verhaal te maken voor iedereen.

Illustratie uit het beeldverhaal van Annelies: drie mensen aan tafel in gesprek. Haar vader gebaart terwijl hij praat, Annelies zit in het midden en luistert, een vrouw met een rekenmachine en notitieblok luistert aandachtig.
Annelies kan niet direct vertellen wat ze belangrijk vindt, maar ze is wel bij het gesprek.

Niet over het hoofd praten

De verleiding is groot om je direct te richten tot een ouder, mentor of coördinerend begeleider. En daar je verhaal op af te stemmen. Dat gebeurt vaak in communicatie over onderwerpen die te maken hebben met mensen met een beperking. Het nadeel is dat je daarbij de persoon waar het over gaat niet meeneemt in het verhaal.

Letterlijk, want de kans is groot dat je vooral praat over het beheersen van een situatie of het beschermen van een persoon. En niet over hoe je mensen kunt helpen zelfstandiger te worden en ze probeerruimte kunt geven. Je wilt tenslotte niet over de hoofden van mensen heen praten.

RamonSamirAnneke

Ramon, Annelies en Samir

We kozen daarom voor een serie beeldverhalen waarin Ramon, Annelies en Samir elk te maken hebben met een vraagstuk dat met geld te maken heeft. Ramon laat zijn telefoon vallen en heeft geen geld voor een nieuwe. Annelies heeft ouders die zich zorgen maken over wie er straks voor haar zorgt. Samir wil op vakantie en vraagt zich af of dat kan. Het verhaal volgt de ontwikkelingen en laat zien wat Mijn Geld en Zo betekent in dit proces.

Samen bekijken en lezen

De boekjes zijn bedoeld voor kennismakingsgesprekken. Je kunt ze samen lezen en er tijdens het lezen over in gesprek gaan. Herken je de situatie? Heb je al eens zoiets meegemaakt? En je kunt controleren of iedereen begrijpt waar het over gaat voordat je de volgende stap in het verhaal uitlegt. Want het verschil tussen een mentor, begeleider en bewindvoerder is niet voor iedereen duidelijk.

Illustratie uit het verhaal van Ramon. Ramon houdt een kapotte telefoon omhoog en kijkt bedrukt. Zijn vrienden hebben lol met hun telefoon maar hij doet niet mee.
Het is in één oogopslag duidelijk dat Ramon buiten de groep staat als zijn telefoon kapot is.

Helder voor de organisatie zelf

Het maken van de beeldverhalen hielp de organisatie om ook met elkaar in gesprek te gaan over de rol van bewindvoerder, mentor, begeleider, ouder en cliënt. Wie is wanneer aan zet? De verhaalvorm hielp om ook in dit gesprek te laten zien wie op welke manier betrokken is bij het hele proces.

Drie lessen voor onzichtbare dienstverlening

Bewindvoering is een bijna onzichtbare dienstverlening. Wanneer je zo’n abstract proces moet uitleggen aan een cliënt én zijn netwerk, helpt het volgende:

  • Laat de reis zien, niet de definitie.
    Mensen begrijpen een proces beter als ze het geheel zien. Niet als uitleg, maar als verhaal dat ze kunnen volgen.
  • Geef het een gezicht.
    Ramon, Annelies en Samir zijn geen illustraties bij een tekst. Ze zijn het verhaal. De lezer herkent zichzelf — of herkent iemand die hij kent.
  • Neem het hele systeem mee.
    Een cliënt staat nooit alleen. Door ouders, begeleiders én cliënt in hetzelfde verhaal te laten meelezen, creëer je een gedeeld begrip.
Samir laat zien dat hij een reis kan uitzoeken. Hij houdt de reisgids omhoog.
Samir kan nu zijn eigen reis uitzoeken. Ieder beeldverhaal toont na het bereiken van het eind van de klantreis ook wat het voor je betekent.

Ook een onzichtbare dienst zichtbaar maken?

Of het nu gaat om zorg, juridische hulp of gemeentelijke dienstverlening: wij helpen je om processen begrijpelijk te maken voor mensen die tekst niet als eerste keuze hebben — én voor iedereen om hen heen.

Verder lezen

Schank, R.C. & Abelson, R. (1977). Scripts, Plans, Goals, and Understanding. Hillsdale, NJ: Erlbaum.
Over hoe mensen processen begrijpen door ze als verhaal te onthouden — de basis van wat cognitief psychologen ‘scriptkennis’ noemen.

Team

Opdrachtgever: Mijn Geld en Zo (Marjan Oudshoorn, Irene Elzenga)
Concept en tekst: Sicko van Dijk
Illustraties: Claudia Dominguez

In het kort

  • Sector: Zorg / Financiële dienstverlening
  • Doelgroep: Mensen met een verstandelijke beperking en hun netwerk (ouders, begeleiders, mentoren)
  • Uitdaging: Hoe leg je een abstracte, ‘onzichtbare’ dienst uit zonder over de cliënt heen te praten?
  • Inzet: Serie fysieke beeldverhalen (boekjes) met drie herkenbare cliëntreizen: Ramon, Annelies en Samir
  • Kerninzicht: Mensen begrijpen een proces pas als ze de hele reis en de rolverdeling zien, niet alleen de definitie

Meer voorbeelden

Studio Claro

Zoeken op deze website